Double Diamond là gì? 4 giai đoạn và cách áp dụng cho dự án website, ứng dụng
Cananest Studio · · 3 phút đọc
Double Diamond là mô hình thiết kế của Design Council (Anh) gồm 4 giai đoạn: Discover, Define, Develop, Deliver. Cách áp dụng cho dự án website, app.
Double Diamond (kim cương đôi) là mô hình mô tả quy trình thiết kế bằng hai hình thoi nối nhau. Hình thoi thứ nhất giúp hiểu đúng vấn đề, hình thoi thứ hai giúp tìm và hoàn thiện giải pháp. Mỗi hình thoi gồm một pha mở rộng (tìm nhiều khả năng) và một pha thu hẹp (chọn điều quan trọng nhất).
Mô hình do Design Council (Anh) xây dựng đầu những năm 2000, sau khi quan sát cách nhiều tổ chức làm thiết kế. Design Council cho biết họ tạo ra Double Diamond trong giai đoạn 2002–2004, và năm 2019 đặt mô hình vào một khung lớn hơn gọi là Framework for Innovation. Đến nay, đây vẫn là một trong những cách phổ biến nhất để giải thích quy trình thiết kế cho cả người không làm thiết kế.
1. 4 giai đoạn của Double Diamond
| Giai đoạn | Mở rộng hay thu hẹp | Câu hỏi chính |
|---|---|---|
| Discover – Khám phá | Mở rộng | Người dùng thực sự gặp vấn đề gì? |
| Define – Xác định | Thu hẹp | Vấn đề nào cần giải quyết trước? |
| Develop – Phát triển | Mở rộng | Có những cách giải quyết nào? |
| Deliver – Hoàn thiện | Thu hẹp | Giải pháp nào hiệu quả, làm thế nào để ra mắt? |
2. Discover – Khám phá
Thay vì giả định, nhóm đi tìm hiểu người dùng: phỏng vấn, quan sát, đọc phản hồi, xem số liệu, xem đối thủ. Mục tiêu là hiểu rộng, kể cả những điều chưa nghĩ tới lúc đầu.
3. Define – Xác định
Gom phát hiện, tìm điểm chung và viết lại vấn đề cần giải. Đầu ra thường là bản tóm tắt vấn đề, persona, bản đồ hành trình và danh sách ưu tiên. Đây là điểm giao giữa hai hình thoi: chọn đúng vấn đề quan trọng hơn giải nhanh.
4. Develop – Phát triển
Đưa ra nhiều hướng giải: phác thảo, wireframe, prototype nhanh. Thử với người dùng thật để loại bớt hướng không hiệu quả.
5. Deliver – Hoàn thiện
Chọn giải pháp tốt nhất, hoàn thiện giao diện, kiểm thử, bàn giao cho lập trình và ra mắt. Sau ra mắt, tiếp tục thu phản hồi cho vòng cải tiến tiếp theo.
6. Áp dụng cho dự án website
| Giai đoạn | Việc làm | Đầu ra |
|---|---|---|
| Discover | Phỏng vấn khách, xem số liệu website cũ, xem đối thủ | Ghi chép nghiên cứu |
| Define | Chọn mục tiêu chính của website, nhóm người dùng ưu tiên | Bản tóm tắt vấn đề, sơ đồ trang |
| Develop | Phác wireframe, prototype, thử với 5 người dùng | Wireframe, prototype đã thử |
| Deliver | Thiết kế giao diện chi tiết, kiểm thử, bàn giao | File thiết kế, design system, website |
7. Lỗi hay gặp
- Bỏ qua hình thoi thứ nhất, bắt tay vẽ giao diện ngay.
- Khám phá rất rộng nhưng không thu hẹp, dự án kéo dài.
- Coi mô hình là đường thẳng; thực tế thường phải quay lại giai đoạn trước khi phát hiện điều mới.
Câu hỏi thường gặp
Double Diamond và Design Thinking khác nhau thế nào?
Cả hai đều mô tả quy trình lấy người dùng làm trung tâm. Double Diamond nhấn mạnh nhịp mở rộng – thu hẹp qua 4 giai đoạn; Design Thinking thường chia 5 bước. Có thể dùng như hai cách nhìn bổ sung cho nhau.
Dự án nhỏ có cần làm đủ 4 giai đoạn?
Nên giữ đủ 4 giai đoạn nhưng rút gọn: vài buổi phỏng vấn, một buổi chốt vấn đề, prototype nhanh và một vòng thử nghiệm.
Double Diamond có dùng ngoài thiết kế được không?
Có. Mô hình được dùng cho dịch vụ, chính sách và nhiều bài toán đổi mới khác, không chỉ thiết kế sản phẩm số.
Kết luận
Double Diamond chia quy trình thiết kế thành 4 giai đoạn: khám phá, xác định, phát triển, hoàn thiện. Giá trị lớn nhất của mô hình là nhắc cả đội dành thời gian hiểu đúng vấn đề trước khi lao vào vẽ giải pháp.
Cần một quy trình UI UX bài bản cho website hoặc ứng dụng? Xem dịch vụ thiết kế UI UX của Cananest.
Tài liệu tham khảo: